بیماریهای انگشت دست : کیست گانگلیونی و کیست موکوسی

کیست گانگلیونی (Ganglion cyst) و کیست موکوسی (Mucus cyst)
دکتر ع. ح. سردار
علت نیمی از تومورهای بافت نرم دست و مچ در اثر گانگلیون میباشد . هنگامی که این عارضه در پشت انگشت بر روی قسمت انتهایی مفصل پدید آید به آن کیست موکوس و یا myxoid گفته میشود .
علت
بدن ما دارای یک روان کننده مفاصل است . این روان کننده را مایع سینوویال میگویند . در واقع استخوانهاي شركت كننده در مفاصل سينوويال ، توسط كپسول مفصلي نگه داشته میشوند . پرده سينوويال لايه داخلي كپسول مفصلي است . پرده سينوويال توليد كننده مايع سينوويال میباشد اين مايع يك وسيله لزج كننده بوده و در تغذيه غضروف مفصلي دخالت دارد . معمولا به علت ناشناخته و یا گاهی اوقات به دلیل آسیب دیدگی و یا ورم مفاصل ، این مایع نشت میکند . این ماده پروتئین های خاصی است که با نشت آن در فضای خارج مفصلی غلیظ میشود و بدن قادر به جذب آن نمیگردد . لذا شکل یک غده بادکنکی شکل را بخود میگیرد که با مایع غلیظ پر شده است .

علائم و تشخیص
تشخیص کلینیکی عارضه آسان میباشد .این نوع کیست صاف و گرد است . با این حال ، عوامل دیگری که موجب ایجاد تورم میشود را نیز باید در مد نظر گرفت . علائم عارضه به محل و اندازه گانگلیون بستگی دارد . بیمار معمولا از تورم زیر پوست شکایت دارد . واکنش تورمی غیر قابل پیش بینی است و ممکن است ناراحتی و درد ایجاد کند . 

تست
گاهی اوقات رادیوگرافی یا ام آر آی ممکن است توصیه شود که به دلیل قرار گرفتن کیست در نقطه ای غیر معمول و یا ارتباط آن با رباط آسیب دیده و یا ورم مفاصل میباشد .

درمان
* درمان به محل و اندازه تورم بستگی دارد . گاهی عارضه خود بخود بهبود میابد . اگر عارضه طولانی مدت و دردناک شود ، میتوان به پوست محل کیست یک سوزن فرو کرد (آﺳﭙﯿﺮاﺳﯿﻮن ﺳﻮزﻧﯽ) و مایع آنرا خارج نمود و بعد ازاین عمل یک استروئید تزریق میشود . برای گانگلیونی که از غلاف تاندون نشعت یافته باشد ، این روش درمانی موثرتر است .

* اگر با آسپیراسیون سوزنی نتوان مواد را خارج کرد ، عمل جراحی لازم است . معمولا بی حسی موضعی صورت میگیرد . گاهی بیهوشی عمومی مورد نیاز است .

* وقتی گانگلیون قسمت انتهایی مفصل انگشت برداشته شود ، لازم است زائده استخوانی اسپرز (osteophytes) نیز ترمیم شود . استئوفیت به دلیل آرتریت انگشت بوجود میاید .

کیستهای گانگلیونی خوش خیم هستند . تعداد زیادی از آنها خود به خود ناپدید می شوند و تعداد کمی از آنها مشکل ایجاد میکنند .

میزان بهبود
اگر آسپیراسیون صورت گیرد ، میزان عود بالای پنجاه درصد است . اگر جراحی صورت گیرد ، میزان عود پانزده درصد میباشد . درد آرتریتی ممکن است برای همیشه باقی بماند .

عوارض جراحی
- ممکن است اثر زخم باقی بماند .
- عفونت زخم امکان پذیر است اما معمولا می توان با آنتی بیوتیک درمان کرد .
- سفت شدن مفاصل مچ دست و انگشت امکان پذیر است و از این رو بسیار مهم است که به طور منظم نرمش انگشتان صورت گیرد .
- ممکن است بیماری مزمن و وخیمتر شود و با درد شدید ، تورم و تغییر در پوست همراه گردد و غیر قابل علاج کلی گردد . لیکن پیگیری آن لازم است و فیزیوتراپی تا حدی میتواند کمک کند .
- هر نوع عمل جراحی خطرات پیش بینی نشده ای را میتواند در پی داشته باشد لذا لازم است که دکتران قبل از عمل جراحی ، این مورد را به بیمار خاطر نشان کنند .

مراقبت بعد از عمل
پس از عمل جراحی دست را باید بالا نگه داشت، تا که به کاهش ورم کمک کند . تا شش هفته به دست جراحی شده نباید انگشتر کرد . نرمش انگشتان دست را بلافاصله بعد از عمل باید شروع نمود (مشت کردن انگشتان دست و باز کردن آن ؛ خم کردن مچ دست به جلو و عقب و لمس نوک هر انگشت با انگشت شست). نرمش دست در پیشگیری از تورم و سفت شدگی انگشت کمک خواهد کرد . زخم را باید خشک نگه داشت . پس التیام زخم می توان به طور منظم با یک کرم نرم غیر معطر به مدت 6-8 هفته محل زخم را ماساژ داد .

با تشکر دکتر ع.ح. سردار

منبع : دکتر ع. ح. سردار http://serdar.edublogs.org



21 Responses to “بیماریهای انگشت دست : کیست گانگلیونی و کیست موکوسی”

  1.   mahan Says:

    سلام دکتر

    مادر من هفتادوشش سال دارد و انگشت شست او نزدیک به یک ماه است که متورم شده و درد شدید دارد و کمی هم پوست آن ملتهب است مانند تاول یا جوش ریز روی آن است. آیا این بیماری با کیستگانگلیون یا موکوس مشابهت دارد؟ چه توصیه ای برای وی داردی؟

    Reply

  2.   ramin125 Says:

    باسلام من پسر 17 ساله ای می باشم انگشت کوچک دست راستم پاره شد و پس از التیام زخم نمیتوانم یک بند آن را خم کنم دکتر ارتوپد گفت که دیر شده ( 4 ماه گذشته) و نمیتوان جراحیش کرد ولی هنوز دردآن ادامه دارد لطفاً چگونگی درمان آن واز بین بردن درد آن را توضیح بدین با تشکر از اطلاع رسانی خوبتان

    Reply

  3.   شقایق Says:

    با سلام خدمت دکتر
    مدتیه روی نوک انگشت وسط دست راست مادرم یک برآمدگی قرمزرنگ ایجاد شده که هیچ دردی هم نداره فقط باعث اختلال در کارهای روزمره میشه دلیلش چیه و درمانش؟
    ممنونم اگه جواب بدین چون بشدت نگرانم

    Reply

  4.   Forough Says:

    با سلام
    دختر من در ايران زندكي مي كند
    و كنار انكشت وسط ورم كرده
    به نظر شما جه دليلي دارد

    مرسي از شما

    Reply

  5.   Tahereh Says:

    جناب دکتر سردار
    ضمن عرض سلام و خسته نباشید، به عرضتان میرسانم که مدت 4 ماه است انگشت چهارم دست راست من درد شدیدی دارد و نمی توانم آنرا زیاد خم کنم و وقتی خم بشه سر جایش بر نمی گردد و مجبورم که خودم آنرا راست کنم و گاهی کل انگشتان دستم متورم می شود نزد دکتر رفتم و 10 جلسه فیزیوتراپی تجویز کردکه انجام دادم ولی هیچ تاثیری نداشت هنوز انگشتم درد دارد و خشک است. لطفا راهنمائیم کنید که چه اقدامات دیگری باید انجام دهم.
    متشکرم

    Reply

  6.   نگین Says:

    سلام دکتر
    نمیدونم چطوری توضیح بدم ولی امیدوارم متوجه توضیحم بشین روی انگشت اشاره دست چپ مادرم درست بالای ناخن یک غده سفت بیرون اومده نمیدونیم چیه دکتر رفته بهش پماد تربینافین داده با یه بسته کپسول سفالسین هیچ توضیحی هم نداده لطفا راهنماییم کنید ممنون میشم.

    Reply

  7.   مستانه Says:

    درود و عرض ادب
    من خانمی 30 ساله هستم که در انگشت اشاره دست راستم درمفصل اولین بند جاییکه انگشت به دست متصل شده(ببخشید اصطلاح پزشکی شو نمیدونم )یک چیزی مثل یک گلوله ی گرد بوجود آمده که درصورت فشار دادنش درد میگیره به نظرتون میتونه همون کیست گانگلیونی و کیست موکوسی باشه
    با سپاس فراوان

    Reply

  8.   ربکا Says:

    سلام وعرض ادب آیا گانگلویین مچ دست احتمال پخش وتکثیر یا بزرگتر شدن هم داره؟

    Reply

  9.   hasty Says:

    yadam raft begam in alaem faghat dar daste rastame. hamchenin harekat mocham kheili seda dard.

    Reply

  10.   hasty Says:

    slm dr serdar,
    man dokhtare 21 sale danshjuie pezeshki hastam.chand vaghtie motevajeh dard dar angoshane 3 , 4 ,5 sodam. gahi sobh ba dardhaie radiation dar masir asab az khab bidar shodam.ba lamse nahie bein angashtan dochar dard misham.akhiraran motevajeh shodam ba kham kardane mafsale DIP2 hamin dard dar masire asab tahrik shode va dard migirad ke ba tekrar in kar dastam dochare zaef mishe.
    mamnun misham age mano rahnamii konid.

    Reply

  11.   سارا Says:

    مرسی دکتر..

    Reply

  12.   سارا Says:

    سلام مفصل انگشتم بصورت زیر پوستی متورم شده تورمش مثل استخوان خیلی ریزی احساس میشه که فکر کنم تاندون باشهدر اثر برخورد با اجسام بوده که فقط با لمس مشخص میشه با انجام فعالیت اصلا بهتر نمیشه با فعالیت زیادتر درد فقط بدتر میشه گرم هم نیست مفصلش محدودیت حرکت هم نداره ولی باعث درد و محدودیت فعالیت روزانه میشه بطوریکه سعی میکنم از دست راستم کلا کمتر استفاده کنم.

    Reply

    •   Dr Says:

      درود سارا . با دکترتان مشاوره نمائید تا نحوه چند نرمش را به شما بیاموزر که به مرور وضع انگشتتان بهتر شود . کرمهای گروه ضد اتهاب میتوانند به شما کمک کنند

      Reply

  13.   سارا Says:

    سلام من 21 سال دارم بعد از انجام حرکات زیاد با دستم انگشت شماره ی 2 دست راستم گزگز کرد و یک چیز ندول مانند که در لمس مثل استخوان است و چند میلیمتر است حدود مفصل این انگشت بوجود اومد.به نظرتون این چیه؟به پزشک لازمه مراجعه کنم؟

    Reply

    •   Dr Says:

      سارا جان لطفا توضیح بیشتری بدهید

      Reply

      •   سارا Says:

        سلام انگشتم مشکلی نداره فقط اگه به مفصلش فشار بیاد درد میگیره نمیدونم فکر کنم درگیری تاندونی جزیی باشه؟

        Reply

        •   Dr Says:

          درود دوست خوبم . وقتی وارد دنیای دردهای مفصلی میشویم وارد یک دنیا اصطلاحات علمی میشویم . فرض مثال بعضی از دکتر ها به بیمارانشان میگویند شما آرتریت (التهاب مفصل ) دارید . در این موارد بیمار باید بپرسد چه نوع آرتریت ؟! – آخه ما بیشتر از صد نوع آرتریت داریم! برای روشنتر شدن موضوع مطالبی را تهیه و در اختیارتان میگذارم که اگر دیدید درد بدتر میشود حتما با دکتر تان مشاوره کنید. علامت التهاب مفاصل انگشتان دست، درد است. درد وقتی ایجاد میشود که فرد شروع به انجام کاری با دست میکند و انگشتان خود را حرکت میدهد. بعد با ادامه فعالیت، درد بتدریج کاهش میابد و بعد از اتمام فعالیت و شروع استراحت ممکن است درد مجددا شروع شود. مفاصل گرفتار معمولا متورم شده و گرمتر میشوند. خشکی و محدود شدن حرکت مفصل میتواند همراه با احساس یک صدای جیرجیر باشد. در نوعی از آرتریتها بنام روماتیسم مفصلی شکل مفاصل انگشتان تغییر میکند. این تغییر شکل مفصلی موجب درد و ضعف شده و کاربرد انگشتان در فعالیت های روزانه را مشکل میکند. التهاب تاندون های دست نیز میتواند دلیل درد باشد . شایعترین آسیب تاندون های دست پارگی آنها است و شایعترین علت پاره شدن این تاندون ها اصابت اجسام تیز و برنده است. گاهی اوقات پارگی تاندون انگشت به علت راست شدن شدید یک انگشت خم شده است. کامیاب باشید

          Reply

  14.   nasrin Says:

    باسلام.
    من دست راستم انگشت کوچکم را با چاقو بریدم و تاندون انگشتم از کار افتاده و همه ی انگشتانم به جز انگشت کوچک خم میشن،حالا به پزشک مراجعه کردم و گفتند که باید. عمل جراحی انجام بدن،حالا اگه جراحی نکنن در اینده خطری من را تهدید میکند؟؟
    ایا جراحیش سخته ؟؟

    Reply

    •   Dr. Says:

      درود دوستم . جراحی معمولا در عرض 7 تا 10 روز پس از آسیب انجام می شود. به طور کلی، با عمل جراحی زودتر ، بهبود بهتر خواهد بود.

      Reply

  15.   Dr. Says:

    درود دوستم . اگر درد ندارید بگذارید برای تابستان . اگر اندکی درد دارید میتوانید آسپیراسیون را امتحان نمائید و در صورت درد شدید بهتر است با پزشکتان گفتگو نمائید . به هر حال من بدون معاینه نمیتوانم نظر قطعی بدهم و تجویز پزشک شما تنها مورد تائید من است . کامیاب باشید

    Reply

  16.   fateme jafari Says:

    سلام دکتر جان
    من تو ردیف دیستال مچ دستم گانگلیون دارم
    برای درمانش نمیدونم دکتر برم یا فیزیوتراپ
    باید اضافه کنم که من دانشجوی تربیت بدنی هستم و الان ترم مهر به مچ دستم نیاز دارم
    آمادگی جسمانی و مهمتر از اون ژیمناستیکه که نمیشه بدون مچ دست کار کرد ..
    همینطور من شیرجه و شنای موزون کار میکنم و خلاصه کارم با مچ خیلی زیاده..
    حالا فکر میکنید با این شرایط الان اقدام کنم یا نگه دارم برای تابستون سال بعد؟
    از طرفی میترسم بدتر شه اگه بمونه..
    اگه میشه راهنمایی کنید
    اگه نه باز بگید بهم چون منتظر جواب شما میمونم برای اقدام …
    فقط اگه بشه تا آخر همین هفته بهم اطلاع بدید
    خیلی ممنون:)

    Reply

Leave a Reply